Nuacht

01 Nol
2019
Nuacht, Preasráitis

An Foras Teanga 20 bliain ar an bhfód inniu

Tá fiche bliain ann inniu ó bunaíodh An Foras Teanga ar an 2 Nollaig 1999. Anuas ar an bhForas Teanga, a bhfuil Foras na Gaeilge agus Gníomhaireacht na hUltaise mar chuid de, agus tríd an gComhairle Aireachta Thuaidh/Theas (CATT), bunaíodh 5 chomhlacht forfheidhmithe thuaidh theas eile*, ag eascairt ó chur i bhfeidhm Chomhaontú Aoine an Chéasta. Tiocfaidh na comhlachtaí forfheidhmithe le chéile ag ócáid atá á reáchtáil ag CATT in Ard Mhacha inniu le comóradh a dhéanamh ar a bhfuil bainte amach ag an gcomhpháirtíocht thuaidh theas ó tháinig Comhaontú Aoine an Chéasta i bhfeidhm.

Mar chuid de chomóradh fiche bliain Fhoras na Gaeilge, tá súil á caitheamh ar mhórfhorbairtí atá déanta in earnáil na Gaeilge le fiche bliain anuas, bunú na sé cheanneagraíocht Ghaeilge, ina measc. Ag teacht leis an gcaochlú atá tagtha ar na bealaí a ndéanaimid cumarsáid ó bunaíodh Foras na Gaeilge in 1999, tá feachtas gníomhach agus bríomhar á reáchtáil ar ardáin chomhaimseartha agus dhigiteacha, idir phodchraoltaí agus na meáin shóisialta. Beidh áis phraiticiúil dóibh siúd a bhfuil eolas á lorg acu faoin nGaeilge ar fáil ar leagan athdheartha dár ngréasán dátheangach dár dteanga, www.gaeilge.ie,  ón lá inniu.

Dúirt príomhfheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, Seán Ó Coinn, “Tá tírdhreach na teanga in Éirinn i ndiaidh athrú ó bhonn le 20 bliain. Is ó thuaidh is suntasaí atá an t-athrú sin le sonrú. Tá Foras na Gaeilge ina chuid lárnach den chlaochlú sin. Le Foras na Gaeilge tá bealach córasach ann anois againn thuaidh agus theas trí scéimeanna maoinithe le tacú le pobail agus le grúpaí atá ag iarraidh an Ghaeilge a fhorbairt.”

Dúirt cathaoirleach Fhoras na Gaeilge, Pól Ó Gallchóir, “D’éirigh le Foras na Gaeilge cur go suntasach leis an chreatlach thacaíochta thuaidh agus theas – áirím an bonn buan atá faoi Chultúrlann Mac Adam Ó Fiaich, Cultúrlann Uí Chanáin, Raidió na Life, Raidió Fáilte agus na sé cheanneagraíocht Ghaeilge atá mar chnámh droma thacaíochta don phobal. Tá an foclóir ar líne www.foclóir.ie ar cheann de na háiseanna foghlama is tábhachtaí dá bhfuil againn don teanga, agus tá téarma.ie ar cheann de na forbairtí is suntasaí agus an Ghaeilge á hullmhú le bheith aitheanta go hiomlán mar theanga oibre de chuid an AE in 2022.”

“Is é an príomhról a bhí ag Foras na Gaeilge san fhiche bliain ó bunaíodh é, córas tacaíochta a fhorbairt – córas a chinnteodh go dtiocfadh torthaí buana as fuinneamh, díograis agus fiontraíocht an phobail ó thaobh na Gaeilge de. De bharr na socruithe a bhain le Comhaontú Bhéal Feirste, is féidir bonn ceart a chur faoinár n-aislingí. Nílimid gan ár ndóthain dúshlán maidir le forbairt na Gaeilge ar fud an oileáin, ach anois tá bonneagar agus córais againn le tabhairt futhú,” a dúirt príomhfheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, Seán Ó Coinn.

Breathnaigh ar fhíseán #Foras20 ar an nasc seo: https://www.youtube.com/watch?v=89kWSeV0CX8

#Foras20

Bí ag caint linn ar na meáin shóisialta!

* Is iad na 5 chomhlacht forfheidhmithe thuaidh theas eile Uiscebhealaí Éireann, Biaslán: An Bord um Chur Chun cinn na Sábháilteachta Bia, Idir-Thrádáil Éireann, Comhlacht na gClár Speisialta AE agus Coimisiún an Fheabhail, Chairlinn agus Shoilse na hÉireann. 

Stádas: Choose Status

26 Sam
2019
Nuacht

Cuireadh: Seoladh An Ghúim, 5 Nollaig

Beidh foilseacháin 2019 de chuid an Ghúim á gcur i láthair ag Eibhlín Ní Chonghaile i gceannáras Fhoras na Gaeilge, 63–66 Sráid Amiens, Baile Átha Cliath 1, Déardaoin an 5 Nollaig 2019 ar 6 p.m.

Ócáid spéisiúil a bheidh ann d’aon duine a bhfuil suim acu i leabhair Ghaeilge nó d’aon duine ar mhaith leo bronntanas a roghnú do Ghaeilgeoir. Tá fáilte roimh chách ag an ócáid shóisialta seo.

 

Stádas: Choose Status

08 Sam
2019
Nuacht

Comórtas Beo 2019!

Cuireadh Comórtas Beo ar siúl le linn Oireachtas na Samhna, in Óstán Citywest, ar an 31 Deireadh Fómhair 2019. Rinne TG4 an comórtas a thaifeadadh agus a chraoladh ar líne agus tá sé le feiceáil anseo ar chuntas Youtube Fhoras na Gaeilge. Rinne go leor daoine an-obair leis an gcomórtas seo a chur ar siúl agus tá sé le feiceáil go raibh caighdeán na hócáide an-ard ar fad. Ba mhaith linn ár mbuíochas a ghabháil le Louise Ní Dháibhéid agus leis an Oireachtas as ucht a gcuid saineolais agus cúnaimh agus an ócáid seo á eagrú againn ina dteannta. Ba mhaith linn ár mbuíochas a ghabháil chomh maith le TG4, le láithreoir na hoíche Niamh Ní Chróinín, na moltóirí ag a raibh cinneadh fíordheacair le déanamh acu: Sinéad Ní Uallacháin, Cian Mac Cárthaigh agus Richie Ó hEaghra, le bainisteoir forbartha Choláiste na bhFiann, Barra Mac Thiarnáin, agus muintir Choláiste na bhFiann féin, le hardrúnaí Chonradh na Gaeilge, Julian de Spáinn, agus le foireann Fhoras na Gaeilge as ucht na hoibre ar fad a chuireadar isteach leis an gcomórtas a ullmhú.

Ba mhaith linn buíochas ar leith a ghabháil leis na hiomaitheoirí a chuir isteach ar an gcomórtas. Comhghairdeas leo ar fad, go háirithe le Clióna McDonald, Coláiste Naomh Feargal, Jessica Dingle, Scoil John Scottus, agus Coláiste na Maighne, ar éirigh leo an chéad áit, an dara háit agus an tríú háit a bhaint amach sa chomórtas.

Stádas: Choose Status

05 Sam
2019
Nuacht

Straitéis Náisiúnta d’Ealaíona Teangabhunaithe na Gaeilge

Fáiltíonn Foras na Gaeilge roimh an Straitéis Náisiúnta d’Ealaíona Teangabhunaithe na Gaeilge atá dá réiteach faoi láthair don Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta. Más cleachtóir, duine don lucht éisteachta, nó duine a bhfuil suim acu san healaíona teangabhunaithe tú, seo deis do ghuth a bheith le clos sa Straitéis seo agus dul i bhfeidhm ar an bpleanáil thábhachtach seo do na healaíona Gaeilge teangabhunaithe. Tá tús curtha leis an bpróisis comhairliúcháin anois agus fáiltíonn an foireann taighde roimh mholtaí, tuairimí, agus aighneachtaí ón bpobal. Labhair leo ag ealaionateangabhunaithe.ie. Glacfar le aighneachtaí agus moltaí suas go dtí an 31 Nollaig 2019.

Foras na Gaeilge welcomes the development of a National Strategy for the Irish-language arts by the Department of Culture, Heritage and the Gaeltacht. If you are a practitioner, an audience member, or interested in the Irish-language based arts, this is the time to add your voice to this Strategy. The consultation process is now underway and the research team welcomes suggestions, ideas and submissions at ealaionateangabhunaithe.ie. Submissions and suggestions will be accepted up until 31 December 2019.

Stádas: Choose Status

01 Sam
2019
Nuacht, Preasráitis

€5.3M de dheontais faofa & Comhpháirtíocht le hÚdarás na Gaeltachta ag dul ó neart go neart

Is cúis áthais d’Fhoras na Gaeilge a chur in iúl gur faomhadh caiteachas os cionn €5.3M ag cruinniú boird de chuid Fhoras na Gaeilge ag Oireachtas na Samhna 2019 in Citywest. Ceadaíodh deontais dar luach €4.6M don 6 Cheanneagraíocht Ghaeilge do 2020 lena n-áirítear Oireachtas na Gaeilge, Conradh na Gaeilge, Gael Linn, Gaeloideachas, Glór na nGael agus Cumann na bhFiann.

Ceadaíodh £272,486.00 do Choláiste Ollscoile Naomh Muire i leith an Áisaonaid Lán-Ghaeilge, le háiseanna ar ardchaighdeán a chur ar fáil do scoileanna ina dteagasctar na curaclaim agus siollabais trí Ghaeilge in 2020. Ceadaíodh síneadh ama go 31 Nollaig 2020 don 22 dheontaí faoin scéim reatha de Scéim Pobal Gaeilge agus plé ar siúl faoi láthair faoin scéim nua a thiocfaidh in áit scéime reatha ina dhiaidh sin.

Ag fáiltiú roimh chinntí an bhoird, dúirt Príomhfheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, Seán Ó Coinn, “Is cúis áthais dúinn an tsuim mhór airgid a ceadaíodh inniu a fhógairt. Is é seo an caiteachas is mó a bheidh á cheadú as buiséad 2020 agus is infheistíocht ríthábhachtach í seo a tacóidh go mór le húsáid na Gaeilge i measc an phobail. Táthar ag tógáil ar an gcomhpháirtíocht idir na 6 Cheanneagraíocht bliain i ndiaidh bliana ó bunaíodh an cur chuige nua in 2014. Bhí deis thábhachtach againn ár bplean gnó agus Plean Corparáideach 2020-2022 a phlé inniu agus muid ag pleanáil chun cinn do 2020. Chuireamar ‘Treo Straitéiseach’ don eagraíocht sa tréimhse 2020-2025 faoi bhráid an phobail ag seisiún breá bríomhar comhairliúcháin a d’eagraíomar mar ócáid ar leith ag Oireachtas na Samhna inné. Is é seo an chéad uair a bhí deis againn comhairliúchán poiblí den chineál seo a dhéanamh faoinár dtodhchaí agus fuaireamar aiseolas an-luachmhar ó rannpháirtithe an tseisiúin faoinár dtreo. Agus cloch mhíle 20 bliain ó bunaíodh Foras na Gaeilge in 1999 á sroichint againn i mí na Nollag, beidh sé tábhachtach deis a thabhairt don phobal aiseolas a thabhairt dúinn ar ár dtosaíochtaí agus réimsí oibre ar bhonn rialta feasta.”

Reáchtáladh an dara comhchruinniú idir bord Fhoras na Gaeilge agus bord Údarás na Gaeltachta roimh chruinniú boird an lae inniu. Bhí an phleanáil teanga, tacaíocht ghnó agus tráchtála d’fhoilsitheoirí na Gaeltachta agus comhpháirtíocht maidir le Comóradh 1500 Cholmcille 2020-2021 i measc na réimsí a pléadh.

Dúirt Cathaoirleach Fhoras na Gaeilge, Pól Ó Gallchóir, “Leagadh bunchloch thábhachtach nuair a reáchtáladh comhchruinniú le bord Údarás na Gaeltachta den chéad uair anuraidh agus tá lúcháir orm go bhfuil an chomhpháirtíocht eadrainn ag dul ó neart go neart. Tá ár ndá eagraíocht ag saothrú san aon ghort amháin, gualainn le gualainn, le húsáid na Gaeilge a mhéadú sa phobal, agus dá mhéad dá mbímid ag tacú le hobair a chéile is amhlaidh is fearr é do phobal na Gaeilge ar fud na tíre.”

Críoch 

Tuilleadh eolais & grianghraif:

Anna Davitt, Clárbhainisteoir: Cumarsáid, Margaíocht & Feasacht, Foras na Gaeilge

Teil: 0035387 673 6175    

Ríomhphost: adavitt@forasnagaeilge.ie

Stádas: Choose Status

09 Dei
2019
Nuacht, Preasráitis

Buiséad Fhoras na Gaeilge & Cáinaisnéis 2020

D’fháiltigh príomhfheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, Seán Ó Coinn, roimh an soiléiriú atá eisithe ag an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta maidir le tuarascáil an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste.

I ráiteas maidir le Cáinaisnéis 2020, dúirt príomhfheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, “Fáiltímid roimh an tsoiléiriú ón Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta gur chaith Foras na Gaeilge an leithdháileadh iomlán a bhí ar fáil dúinn in 2018 inár mbuiséad bonnlíne. Tá cúrsaí buiséid níos dúshlánaí ná riamh, ó tharla gur laghdaigh buiséad Fhoras na Gaeilge gach bliain ó 2008 go 2016. In 2016, cé gur cuireadh stop leis na ciorruithe ainmniúla, níor tugadh ardú buiséid dúinn dár gcláir dheontais go fóill. Mar sin, cuirimid an-bhéim ar an tábhacht a bhaineann leis an tsoláthar atá curtha ar fáil dúinn a chaitheamh go héifeachtach ó bhliain go bliain”.

Ag tagairt do Cháinaisnéis 2020 dúirt príomhfheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, Seán Ó Coinn, “Ar an ábhar gur socrú idir an Roinn Pobal ó thuaidh agus an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta ó dheas a bhíonn i gceist maidir le buiséad an Fhorais Teanga, ní bhíonn eolas ar fáil i leith leithdháileadh Fhoras na Gaeilge go dtí go mbíonn sin socraithe idir an dá rialtas. Mar sin de, níl a fhios ag Foras na Gaeilge go fóill go baileach cén buiséad a bheidh ar fáil againn de bharr Cháinaisnéis 2020. Ar ndóigh, tá Foras na Gaeilge ag dul i ngleic le ciorruithe leanúnacha ar a bhuiséad, atá laghdaithe beagnach 25% le blianta anuas, agus is dúshlán leanúnach dúinn é freastal ar an éileamh ar mhaoiniú don Ghaeilge.

Fáiltímid go mór roimh an mhaoiniú breise atá fógartha d’Údarás na Gaeltachta agus don phróiseas pleanála teanga. Fáiltímid fosta roimh an tsoláthar shuntasach breise de €5m atá fógartha ag an Aire Madigan do na healaíona, don Chomhairle Ealaíon, agus roimh an mhaoiniú shuntasach breise d’Fhís Éireann, agus do Ghaillimh 2020. I bhfianaise na laghduithe atá déanta ar mhaoiniú Fhoras na Gaeilge le 10 mbliana anuas, tá súil againn go gcuirfidh an maoiniú suntasach breise seo ar chumas na n-eagraíochtaí ealaíon sin forbairt mhór a dhéanamh ar an fhreastal a bheidh siad a dhéanamh ar na healaíona Gaeilge sa phobal agus i scoileanna ar fud na tíre in 2020. Cuirfidh sin go mór leis an phróiseas pleanála teanga ar fud na tíre, agus cabhróidh sé na bearnaí suntasacha atá fágtha le blianta beaga anuas i bhforbairt réimsí éagsúla na n-ealaíon Gaeilge de bharr laghduithe i maoiniú Fhoras an Gaeilge a dhúnadh.”

Críoch

Tuilleadh eolais:

Anna Davitt, Clárbhainisteoir: Cumarsáid, Margaíocht & Feasacht, Foras na Gaeilge

Teil: 0035387 673 6175    

Ríomhphost: adavitt@forasnagaeilge.ie

 

Stádas: Choose Status

18 Dei
2019
Nuacht, Na hEalaíona

Scéim na bhFéilte 2020

Beidh Scéim na bhFéilte oscailte do ghrúpaí áitiúla cuí chun deis a thabhairt dóibh forbairt a dhéanamh ar fhéilte ealaíon nó ar eilimintí d’fhéilte atá á reáchtáil agus á gcur i bhfeidhm trí mheán na Gaeilge nó a bhfuil na healaíona Gaeilge mar chuid lárnach díobh.

Léigh níos mó

Díríonn an scéim seo ar fhéilte a bhfuil d’aidhm acu an Ghaeilge, na healaíona Gaeilge, na healaíona dúchasacha agus oidhreacht na Gaeilge a chothú agus a chur chun cinn trí mheán na Gaeilge nó go dátheangach, mar dhlúthchuid den fhéile, agus ardán a chur ar fáil do phobal na Gaeilge, don mhórphobal agus d’earnáil na n-ealaíon.

Spriocdháta: 12 meán lae an 18 Deireadh Fómhair 2019

Cáipéisí:

Foirm Sainordú Íocaíochta 2020 Féilte

190912 Treoirlínte Critéir Féilte Gaeilge 2020 (Sc. na bhFéilte)

190912 Treoirlínte Critéir Féilte Béarla 2020 (Sc. na bhFéilte) 190913

190913 Foirm Iarratais Féilte 2020

Tabhair faoi deara go gcaithfidh gach iarratasóir an seicliosta um chumhdach cuí a chur isteach leis an iarratas, tá na seicliostaí ar fáil thíos:

190912 Seicliosta Cumhdach leanaí_ó dheas (Sc. na bhFéilte)

190912 Seicliosta Cumhdach leanaí_ó thuaidh (Sc.na bhFéilte)

Léigh níos lú

Stádas: DÚNTA

18 Dei
2019
Nuacht, Na hEalaíona

Scéim na gCompántas Drámaíochta 2020

Beidh Scéim na gCompántas Drámaíochta oscailte do ghrúpaí drámaíochta amaitéaracha agus proifisiúnta, grúpaí nua-bhunaithe san áireamh, ar mian leo drámaí Gaeilge nó dátheangacha a léiriú timpeall na tíre.

Léigh níos mó

Díríonn an scéim seo ar chompántais drámaíochta Gaeilge a bhfuil sé mar aidhm acu drámaíocht na Gaeilge a chothú, a fhorbairt, agus a chur ar fáil d’earnáil na n-ealaíon, do phobal na Gaeilge, don mhórphobal, agus don earnáil oideachais. Lena chois sin, is ar fhorbairt pobail freastail agus féachána imeachtaí drámaíochta a dhíríonn an scéim seo.

Spriocdháta: 12 meán lae an 18 Deireadh Fómhair 2020

Léigh níos mó

Léigh níos lú

Cáipéisí:

Foirm Sainordú Íocaíochta 2020 CD

190912 Treoirlínte Critéir CD Gaeilge

190912 Treoirlínte Critéir CD Béarla 2020

Tabhair faoi deara go gcaithfidh gach iarratasóir an seicliosta um chumhdach cuí a chur isteach leis an iarratas, tá na seicliostaí ar fáil thíos:

190912 Seicliosta Cumhdach leanaí_ó dheas (3)

190912 Seicliosta Cumhdach leanaí_ó thuaidh

190913 CD. Foirm Iarratais 2020

Léigh níos mó

Stádas: DÚNTA

05 Sam
2019
Nuacht

Cainteanna á reachtáil ag Leabharlann Halla Linen

Tá cainteanna á reachtáil ag Leabharlann Halla Linen, Co. Dhún na nGall, le ceiliúradh a dhéanamh ar tríocha bliain de ranganna Gaeilge sa leabharlann agus ar Bhliain Eorpach na Teangacha Dúchasacha. Beidh caint ar chúrsaí Ghaeltachta ar siúl ar an dara lá deag den mhí seo agus beidh Róise Ní Bhaoill i láthair mar aoichainteoir. Beidh caint eile faoin mbliain Gaelach ar siúl ar an naoiú lá deag de mhí na Samhna.  Tosaíonn na cainteanna ag a 6.30pm agus is féidir freastal orthu saor in aisce. Is féidir áit a chur in áirithint ag www.linenhall.com.

Stádas: Choose Status

18 Meá
2019
Nuacht, Preasráitis

€500,000 ceadaithe ag Foras na Gaeilge do na meáin go ceann 2020

Ag a gcruinniú Boird Dé hAoine an 13 Meán Fómhair 2019, rinne Bord Fhoras na Gaeilge cinneadh maoiniú a cheadú go ceann bliain eile faoi Scéim na Meán Gaeilge, do Comhar; Tuairisc.ie agus Nós.

Agus é ag caint ar chinneadh an Bhoird, dúirt Príomhfheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, Seán Ó Coinn:

“i ndiaidh anailís a dhéanamh ar na haighneachtaí a fuarthas mar chuid den chomhairliúchán poiblí ar tháinig deireadh leis ar an 15 Lúnasa 2019, ba léir dúinn nach raibh tacaíocht ó na daoine a sheol aighneachtaí chugainn, dár moltaí, agus bunaithe air sin tá cinneadh déanta ag an Bhord leanúint leis an gcur chuige reatha go ceann bliain eile”.

As an 107 aighneacht a fuair Foras na Gaeilge faoin gcomhairliúchán, bhí an mhórchuid acu ag moladh leanúint leis an gcur chuige reatha. Faoin gcur chuige reatha, cuireann Foras na Gaeilge €0.5m sa bhliain ar fáil do thrí chonraitheoir reatha: €298k do Tuairisc.ie; €120k do Comhar agus £68k do Nós.

De bharr gur trí phróiseas tairisceana a bronnadh na conarthaí reatha ar na soláthróirí reatha, beidh an maoiniú bliana á chur ar fáil de réir théarmaí na gconarthaí reatha.

Arsa an Príomhfheidhmeannach ar an fhoras thuaidh theas:

“is léir go bhfuil léitheoirí na dtrí fhoilseachán seo sásta leis an ábhar a chuireann siad ar fáil, agus, cé go bhfuil dúshláin éagsúla fós le réiteach, agus muid ag iarraidh cur le líon na ndaoine as an phobal atá ag léamh an ábhair a fhoilsíonn siad, ní mór dúinn cluas a thabhairt do na daoine atá á léamh faoi láthair”.

Beidh deireadh ag teacht leis na conarthaí reatha ar a 31 Nollaig 2019, agus mairfidh an maoiniú a chuirfidh Foras na Gaeilge á thairiscint dóibh anois go dtí 31 Nollaig 2020.

Beidh tuarascáil iomlán á foilsiú ar shuíomh gréasáin Fhoras na Gaeilge go luath ar an chomhairliúchán.

Críoch

Tuilleadh eolais:
Anna Davitt, Clárbhainisteoir: Cumarsáid, Margaíocht & Feasacht, Foras na Gaeilge
Teil: 0035387 673 6175
Ríomhphost: adavitt@forasnagaeilge.ie

Stádas: Choose Status

Cuir d'ainm ar ár liosta poist

Cuir d'ainm ar ár liosta poist leis an nuacht is déanaí maidir le Foras na Gaeilge a fháil.