Nuacht

29 Aib
2019
Nuacht

Am na Foilsitheoireachta #ÁrdTeangaFéin

Conas a chuireann Foras na Gaeilge an fhoilsitheoireacht chun cinn?

Is trí na haonaid An Gúm, Áis agus Clár na Leabhar Gaeilge a chuireann Foras na Gaeilge an léitheoireacht agus an fhoilsitheoireacht chun cinn go príomha. Trí Chlár na Leabhar Gaeilge, tacaítear le foilsitheoirí na Gaeilge trí Scéim na Foilsitheoireachta agus le scríbhneoirí na Gaeilge trí na scéimeanna scríbhneoireachta.

Cuireann An Gúm foilseacháin agus áiseanna ar fáil a thacaíonn leis an oideachas trí mheán na Gaeilge agus le húsáid na Gaeilge i gcoitinne. Sa lá atá inniu ann is ag plé leis an bhfoclóireacht, le foilsiú téacsleabhar agus áiseanna scoile agus le hábhar léitheoireachta don aos óg is mó a bhíonn An Gúm. Tá cúram reachtúil ar leith ar Fhoras na Gaeilge maidir leis na nithe sin.

Bunaíodh Áisíneacht Dáiliúchán Leabhar (Áis) chun foilseacháin Ghaeilge a dháileadh go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta. Cuireann Áis seirbhís dáiliúcháin ar fáil d’fhoilsitheoirí Gaeilge agus cinntíonn soláthar leabhar Gaeilge ar an margadh.

Mórghradaim Foilsitheoireachta

Tá Mór-Ghradaim Foilsitheoireachta 2019 á n-eagrú ag Foras na Gaeilge i gcomhpháirt leis an gceanneagraíocht Ghaeilge An tOireachtas. Níos déanaí i mbliana bronnfar Gradam Uí Suilleabháin (Leabhar na Bliana don Léitheoir Fásta) agusGradam Réics Carló (Leabhar na Bliana don Léitheoir Óg) ar fhoilsitheoirí agus ar údair Ghaeilge.

Tabharfaidh na mórghradaim seo aitheantas do dhea-chleachtais, do chruthaitheacht agus do chur i láthair ag gach aon leibhéal den phróiseas a bhaineann le leabhar a ullmhú don mhargadh.

Portráidí.ie

Tionscadal ilchéimneach, ilbhliantúil is ea Portráidí na Scríbhneoirí Gaeilge atá á reáchtáil i gcomhpháirt le Comhar.

Cnuasach beo portráidí de scríbhneoirí comhaimseartha na Gaeilge atá in Portráidí na Scríbhneoirí Gaeilge, bunaithe ar shaothar ceannródaíoch Máire Uí Mhaicín. Tá 136 scríbhneoir sa chartlann reatha agus beifear ag cur leis seo de réir a chéile. Tuilleadh eolais ar portraidi.ie.

Cad iad na scéimeanna a thacaíonn leis an bhfoilsitheoireacht?

Trí Chlár na Leabhar Gaeilge, cuireann Foras na Gaeilge tacaíocht ar fáil d’fhoilsitheoirí agus do scríbhneoirí araon trí na scéimeanna seo a leanas:

  • Scéim na Foilsitheoireachta
  • Scéim na gCoimisiún
  • An Scéim Meantóireachta
  • Scéim na dTionscadal Litríochta

Is féidir tuilleadh eolais a fháil faoi na scéimeanna foilsitheoireachta anseo .

Bíonn Clár na Leabhar Gaeilge ag freastal ar ár n-údair is óige ar fad chomh maith. Is tionscadal é Scríobh Leabhar le scríbhneoireacht agus léitheoireacht na Gaeilge a chothú i measc páistí bunscoile. Bíonn thart faoi 8,000 páiste páirteach sa tionscadal sin gach bliain agus rogha dá gcuid gaiscí le feiceáil ar shuíomh www.scríobhleabhar.ie.

Tuilleadh eolais

Tá tuilleadh eolais faoin tacaíocht a thugann Foras na Gaeilge do na healaíona ar fáil sa leabhrán Am na Foilsitheoireachta.

Is féidir teacht ar liosta iomlán scéimeanna Fhoras na Gaeilge anseo

Stádas: Choose Status

29 Aib
2019
Nuacht, Preasráitis

Bronnadh Scoláireacht Mhic Dhonncha Bronnadh Ghradam Fhoras na Gaeilge

Seolfaidh Uachtarán na hOllscoile, an tOllamh Ciarán Ó hÓgartaigh, an seachtú heagrán den iris phiarmheasúnaithe Léann Teanga: An Reiviú ag 5.00i.n. Dé Céadaoin, an 1 Bealtaine 2019 i dTéatar Chearbhalláin, Áras na Gaeilge, Ollscoil na hÉireann, Gaillimh.

Foilsítear An Reiviú mar chuid den chúrsa MA sa Léann Teanga le hAcadamh na hOllscolaíochta Gaeilge, Ollscoil na hÉireann, Gaillimh.  Is foilseachán bliantúil é seo a thugann ardán don dioscúrsa teanga in Éirinn agus thar lear.

Bronnfaidh Pól Ó Gallchóir, Cathaoirleach Fhoras na Gaeilge, Scoláireacht Mhic Dhonncha i gcuimhne ar Joe Mac Donncha (1953-2016) ag an ócáid chéanna agus bronnfar freisin Gradam Fhoras na Gaeilge ar na scoláirí a ghnóthaigh an marc ab airde don togra aistriúcháin i mbliain na céime de chuid an BA i Léann an Aistriúcháin.

Beidh sólaistí ar fáil agus cuirfear fáilte chroíúil roimh chách.

Tuilleadh eolais ar fáil  ag  reiviuleannteanga@oegaillimh.ie

Stádas: Choose Status

24 Aib
2019
Nuacht, Preasráitis

An dá mhilliún úsáideoir i dtréimhse bliana sáraithe ag an bhFoclóir Nua Béarla-Gaeilge den chéad uair

Is cúis mhór áthais d’Fhoras na Gaeilge gur bhreathnaigh breis is dhá mhilliún úsáideoir ar shuíomh an Fhoclóra Nua Béarla-Gaeilge, foclóir.ie, sa tréimhse bliana idir 1 Aibreán 2018 agus 31 Márta 2019. Is é seo an chéad uair ó seoladh an suíomh i mí Eanáir 2013 a sáraíodh líon dhá mhilliún úsáideoir ar an suíomh in aon tréimhse bliana. Sa tréimhse bliana seo breathnaíodh ar níos mó ná 25 milliún leathanach.

I gcomparáid leis an tréimhse chéanna ama an bhliain roimhe sin (1 Aibreán 2017 agus 31 Márta 2018), tá ardú 23% tagtha ar líon na n-úsáideoirí agus ardú 29% ar líon na leathanach.

In Éirinn atá 67% d’úsáideoirí an fhoclóra, i Meiriceá atá 18% díobh agus sa Bhreatain atá 7% díobh.

Ó thaobh na teicneolaíochta de, baineann breis is 60% d’úsáideoirí an tsuímh úsáid as fóin phóca chun rochtain a fháil air. Ar ríomhairí deisce a bhíonn 30% díobh agus ar tháibléid a bhíonn an chuid eile.

Seoladh suíomh foclóir.ie i mí Eanáir 2013 agus cuireadh iontrálacha leis gach sé mhí go dtí mí Eanáir 2017. Tá nach mór 48,000 iontráil agus 130,000 aonad céille ar an suíomh. Tá foireann an fhoclóra anois ag obair ar an leagan clóite den fhoclóir atá le foilsiú an bhliain seo chugainn.

Stádas: Choose Status

18 Aib
2019
Nuacht

Am na hEalaíne: Branar & Moonfish #ÁrdTeangaFéin

Cad iad Branar agus Moonfish?          

Branar Téatar do Pháistí ar cheann de na príomhchompántais téatair atá ag cruthú saothair do pháistí in Éirinn. Cruthaíonn Branar léirithe áille, nuálacha d'ardchaighdeán a spreagann páistí agus a muintir agus tacaíonn siad le healaíontóirí atá ag cruthú saothair do lucht féachana óg trí shainchláir roinnte acmhainní agus trí "Sheónna Bídeacha". Cruthaíonn siad deiseanna chomh maith do pháistí le go mbeidh siad in ann breathnú ar a gcleachtas ealaíne féin sa láthair scoile.

Is comhlacht amharclannaíochta é Moonfish atá lonnaithe i nGaillimh agus a chruthaíonn léiriúcháin i nGaeilge agus i mBéarla a bhfuil bunús acu i ndomhan leathan na samhlaíochta. Is comhlacht comhoibríoch é Moonfish a mheascann teangacha, scéalaíocht, ceol agus damhsaíocht le puipéadóireacht, teicneolaíocht idirghníomhach agus soilsiú chun eispéiris spleodracha a chruthú atá dúshlánach agus spreagúil don lucht féachana.

Ag Cumasú na nEalaíon

Cuireann Foras na Gaeilge na healaíona Gaeilge, na healaíona traidisiúnta, cultúr agus saíocht na Gaeilge chun cinn ar bhonn uile-oileáin agus ar bhonn idirnáisiúnta. Cuimsíonn an obair seo earnáil na n-ealaíon, féilte, comhdhálacha, drámaíocht, ceardlanna oiliúna, foilseacháin, scannáin agus ócáidí cultúrtha.

Dar le Foras na Gaeilge go n-imríonn na healaíona ról riachtanach sa tsochaí trí chuidiú linn ár bhféiniúlacht a shainiú agus muid féin a chur in iúl.

Conas a thacaigh Foras na Gaeilge le Branar agus Moonfish?

In 2018, thacaigh Foras na Gaeilge le Branar agus Moonfish trí Scéim na gCompántas Drámaíochta 2018.

Díríonn an scéim seo ar chompántais drámaíochta Gaeilge a bhfuil sé mar aidhm acu drámaíocht na Gaeilge a chothú, a fhorbairt, agus a chur ar fáil d’earnáil na n-ealaíon, do phobal na Gaeilge, don mhórphobal, agus don earnáil oideachais. Lena chois sin, is ar fhorbairt pobail freastail agus féachána imeachtaí drámaíochta a dhíríonn an scéim seo.

Tuilleadh eolais

Tá tuilleadh eolais faoin tacaíocht a thugann Foras na Gaeilge do na healaíona ar fáil sa leabhrán Am na hEalaíne.

Is féidir teacht ar liosta iomlán scéimeanna Fhoras na Gaeilge anseo

Stádas: Choose Status

15 Aib
2019
Nuacht

Am an Phobail: Carn Tóchair #ÁrdTeangaFéin

Cé hiad pobal Charn Tóchair? 

Tá pobal beag tuaithe ina bhfuil 200 teaghlach i gceantar Shleacht Néill, faoi Shliabh Charn Tóchair, ar imeall Mhachaire Rátha, Co. Dhoire. Bhí an ceantar ag bánú thar na blianta, dúshlán a raibh tionchar aige ar chúrsaí teanga, ar ghnáthóga traidisiúnta éiceolaíochta agus ar an earnáil talmhaíochta.

Bunaíodh Coiste Forbartha Charn Tóchair in 1992 le hathghiniúint a dhéanamh ar cheantar Shleacht Néill agus Charn Tóchair agus le tionscadail timpeallachta, eacnamaíocha, shóisialta agus chultúrtha a chur chun cinn sa cheantar.

Tá athbheochan na Gaeilge lárnach d'éiteas an choiste forbartha agus tá gach tionscadal curtha chun cinn go dátheangach acu. Tá pobal óg, beo, fuinniúil Gaeilgeoirí a bhfuil fís gheal acu don cheantar i mbun athbheochan na Gaeilge faoi láthair.

Bhí Carn Tóchair i measc 5 phobal labhartha Gaeilge a fuair aitheantas oifigiúil mar líonra Gaeilge in 2015. Ba í seo an chéad uair a bronnadh stádas oifigiúil dá leithéid ar cheantair taobh amuigh den Ghaeltacht.

Croílár an Phobail

Tá siopa, siopa caife, áislann, amharclann, club óige agus club iarscoile i measc na seirbhísí atá ag freastal ar phobal Charn Tóchair trí Ghaeilge. Tá ranganna Gaeilge agus ceoil, ciorcail chomhrá, cúrsaí oiliúna agus seisiúin reifléacseolaíochta do bhabaithe agus do pháistí san áislann á soláthar go háitiúil.

Féile phobalbhunaithe is ea Féile Charn Tóchair a dhéanann ceiliúradh ar chultúr, teanga, timpeallacht agus oidhreacht seandálaíochta cheantar Mhachaire Rátha. Anuas ar Fhéile Charn Tóchair, reáchtálann an pobal Feis Charn Tóchair a chuireann cultúr agus athbheochan na Gaeilge chun cinn. Tá rannóga san fheis atá oiriúnach do gach duine óg, idir naíscoil, Ghaelscoil, bhunscoileana agus meánscoileanna a bhfuil an Béarla mar mheán teagaisc iontu.

Conas a thacaíonn Foras na Gaeilge le Carn Tóchair?

Is trí Scéim na gCampaí Samhraidh, Scéim Pobal Gaeilge 2016-2020, Líonraí Gaeilge, Scéim na bhFéilte, Scéim na gCampaí Samhraidh agus Scéim na nImeachtaí Óige a chuir Foras na Gaeilge tacaíocht ar fáil do Charn Tóchair in 2018.

Má tá suim agat eolas sa bhreis a fháil faoinár scéimeanna maoinithe agus faoin tacaíocht ar fáil duitse líon an bosca teagmhála thíos agus beimid i dteagmháil leat.  

Tuilleadh eolais

Tá tuilleadh eolais faoin tacaíocht a thugann Foras na Gaeilge don phobal sa leabhrán Am an Phobail.

Tá tuilleadh eolais faoi líonraí Gaeilge ar fáil ar #GaeilgeleChéile.

Is féidir teacht ar liosta iomlán scéimeanna Fhoras na Gaeilge anseo

Stádas: Choose Status

15 Aib
2019
Nuacht

Buaiteoir Deontais Ghaeltachta €1,000 Fógartha

Tá buaiteoir an chéad Deontas Gaeltachta ó Chomhar Creidmheasa Naomh Aontoine agus an Cladach fógartha. Is í Katie Dooley an buaiteoir a bhfuil cónaí uirthi i Maigh Cuilinn agus a fhreastalaíonn ar Choláiste Naomh Éanna an buaiteoir. Bhailigh Katie agus a máthair Eileen an duais ó Lisa Stewart, Comhar Creidmheasa Naomh Aontoine agus an Cladach, agus Bríd Ní Chonghóile, Gaillimh le Gaeilge, agus dúirt Katie: ‘Tá áthas an domhain orm an deis seo a fháil freastal ar choláiste Gaeltachta. Táim ag súil go mór le casadh le daoine nua agus mo chuid Gaeilge a fheabhsú, agus tar éis dom an cúrsa a chríochnú, beidh mé níos muiníne ag labhairt na Gaeilge. Go raibh míle maith agaibh, a Chomhair Chreidmheasa Naomh Aontoine agus an Cladach.’

Is í seo an chéad bhliain den Deontas Gaeltachta agus cuireadh tús leis chun tacú le daltaí ina gcuid iarrachtaí a gcuid Gaeilge a fheabhsú. Gach bliain, reáchtálann an Comhar Creidmheasa sparánacht choláiste, #UniCash, trína mbronntar naoi sparánacht, ar fiú €1,500 an ceann iad, ar dhaltaí Ardteistiméireachta. Deir an tOifigeach Margaíochta Lisa Stewart ‘shíl muid gur forbairt nádúrtha a bhí sa Deontas Gaeltachta nua mar go raibh muid fós ag cuidiú le daltaí cur lena n-oideachas ach trí Ghaeilge an uair seo.’ Is féidir le gach ball iarbhunscoile de SACU cur isteach ar an deontas agus roghnaítear an buaiteoir go randamach. Is féidir an Deontas Gaeltachta a úsáid chun íoc as táille suas go dtí €1,000 agus tabharfaidh sé seo an-deis do Katie.

Deir Bríd Ní Chonghóile, Gaillimh le Gaeilge: “Táimid fíorshásta a bheith ag obair le Lisa agus an fhoireann iontach i gComhar Creidmheasa Naomh Aontoine agus an Cladach.  Ó tharla go bhfuil sé ar cheann de na hinstitiúidí airgeadais is mó cáil air i nGaillimh, tá ríméad orainn go bhfuil an Comhar Creidmheasa  chomh hoscailte don Ghaeilge agus go bhfuil siad ag cuidiú lena mbaill óga a gcuid Gaeilge a fheabhsú. Comhghairdeas le Katie! Is iontach an deis í seo cuairt a thabhairt ar an nGaeltacht agus taithí den scoth a fháil ar an gcultúr Gaelach. Tá muid ag súil go mór le leanacht leis an gcaidreamh iontach oibre atá againn leis an  gComhar Creidmheasa  agus an Ghaeilge a chur chun cinn agus a neartú tuilleadh sa chathair.”

Is cuid d’iarracht nua de chuid SACU é an Deontas Gaeltachta chun níos mó Gaeilge a úsáid i saol laethúil an ghnó. Is dlúthchara de chuid Ghaillimh le Gaeilge anois í an eagraíocht agus le bliain anuas tá an fhoireann tar éis a bheith ag freastal ar ranganna Gaeilge agus ag úsáid na Gaeilge ar chomharthaí agus le custaiméirí. Mar a deir Lisa Stewart, ‘le stádas na Gaillimhe mar Chathair Dhátheangach, shíl muid go mbeadh sé tábhachtach ár dteanga dhúchais a úsáid agus a chothú sa Chomhar Creidmheasa agus tá tuilleadh forbairtí beartaithe againn don todhchaí.’

Stádas: Choose Status

08 Aib
2019
Nuacht

Na Gaeil Óga CLG: ‘Is ar scáth a chéile a mhaireas na daoine.’ #ÁrdTeangaFéin

Cé hiad Na Gaeil Óga? 

Bunaíodh Na Gaeil Óga CLG in 2010 le deiseanna a thabhairt do chainteoirí óga Gaeilge a úsáid agus na cluichí Gaelacha a imirt. Tá sé fhoireann do bhaill fásta ag na Gaeil Óga don iomáint, peil agus camógaíocht. do bhaill fhásta ag na Gaeil Óga don iomáin, peil agus camógaíocht. Tá 230 páiste faoi aois cláraithe leo anois agus 205 dhuine fhásta ag imirt, rud a fhágann 435 ar fad ag imirt faoi láthair. Anuas air sin, tá ar a laghad 200 duine eile páirteach go hindíreach, tuismitheoirí na bpáistí go háirithe, rud a fhágann go bhfuil timpeall 635 dhuine páirteach ar bhealach éigin gach seachtain.

Cairdeas. Pobal. Spórt. 

Tá pobal breá bríomhar cruthaithe ag Na Gaeil Óga CLG i Leamhcán, Baile Átha Cliath ó bunaíodh iad in 2010. Sa bhreis ar ghníomhaíochtaí ar an bpáirc imeartha tá ranganna Gaeilge seachtainiúla a reáchtáil acu do thuismitheoirí chomh maith le hócáidí sóisialta de gach saghas.

Cuireann an cumann lán-Ghaeilge béim leanúnach ar rannpháirtíocht ban agus cailíní i spórt agus dá thoradh chuid siad tús le foirne nua faoi aois cailíní. Ar ndóigh eagraítear gach imeacht trí Ghaeilge agus bínn na scórtha cruinnithe ag na Gaeil Óga.

I rith 2018 d'eagraigh na Gaeil Óga níos mó ná 1,000 ócáid Ghaeilge. 

Conas a thacaíonn Foras na Gaeilge leis na Gaeil Óga? 

Is trí Scéim na gCampaí Samhraidh agus trí urraíocht a chuir  Foras na Gaeilge tacaíocht ar fáil do Na Gaeil Óga in 2018. Má tá suim agat eolas sa bhreis a fháil faoinár scéimeanna maoinithe agus faoin tacaíocht ar fáil duitse líon an bosca teagmhála thíos agus beimid i dteagmháil leat.  

Tuilleadh eolais

Tá tuilleadh eolais faoin tacaíocht a thugann Foras na Gaeilge don phobal sna leabhráin Am an Phobail agus Am an Oideachais

Is féidir teacht ar liosta iomlán scéimeanna Fhoras na Gaeilge anseo

 

Stádas: Choose Status

27 Aib
2020
Nuacht, Oideachas / Óige

Scéim na nImeachtaí Óige 2020/2021

Tá an spriodháta d'iarratais don scéim seo curtha siar go 12 meánlae ar an Luan an 27 Aibreán  2020.

Tá maoiniú á chur ar fáil ag Foras na Gaeilge do shraith d’imeachtaí Óige (ar a laghad 12 sheisiún i ngach sraith) oiriúnacha trí Ghaeilge don aos óg (3 bliana - 18 mbliana d’aois) taobh amuigh den Ghaeltacht:

Léigh níos mó

  • a bhfuil sé mar aidhm acu an Ghaeilge a threisiú trí mheascán d’imeachtaí;
  • nach imeachtaí cónaithe iad;
  • a bheidh á reáchtáil idir an 31 Lúnasa 2020 agus an 03 Iúil 2021;
  • nach féilte, comórtais, nó imeachtaí aon lae amháin iad.

Is le hairgead mpoiblí a bhronntar deontais, agus tá dualgais reachtúla ar Fhoras na Gaeilge chun luach ar airgead gach tionscadail mhaoinithe a dheimhniú.

Molann Foras na Gaeilge d’iarratasóirí cómhaoiniú a lorg le haghaidh tionscadal, nuair is cuí, agus comhoibriú le heagraíochtaí eile leis an luach is fearr a fháil ó dheontas Fhoras na Gaeilge.

Cuirimid fáilte faoi leith roimh iarratais ó eagraíochtaí atá lonnaithe i gceantair aitheanta i straitéisí agus/nó i reachtaíocht Rialtais.

Cáipéisí:

Treoirlínte Gaeilge_Scéim na nImeachtaí Óige 2020-21

Foirm Iarratais Gaeilge_Scéim na nImeachtaí Óige 2020-21

Tabhair faoi deara go gcaithfidh gach iarratasóir an seicliosta um chumhdach cuí a chur isteach leisan iarratas, tá na seicliostaí ar fáil thíos;

Treoir don Seicliosta Cumhdach leanaí_Ó Thuaidh

Treoir don Seicliosta Cumhdach leanaí_Ó dheas

Seicliosta Cumhdach leanaí_Ó Thuaidh

Seicliosta Cumhdach leanaí_Ó dheas

Is gá cóip chrua shínithe a chur isteach chuig Foras na Gaeilge roimh an spriocdháta.

Má tá aon cheist agat faoi ghné ar bith de na critéir cháilitheacha, déan teagmháil le
Foras na Gaeilge. Tá an spriodháta d'iarratais curtha siar  go 12 meánlae ar an Luan an 27 Aibreán  2020
.

Léigh níos lú

Stádas: DÚNTA

03 Aib
2019
Nuacht

An Dara Léacht Phoiblí sa Ghaeilge agus sa Léann Ceilteach

Stádas: Choose Status

01 Aib
2019
Nuacht

Dr. Thomas H. Bak, caint phoiblí a thabhairt ar ‘The Significant Health Benefits of Learning an Additional Language’

Tá lúcháir ar Gael Linn, le tacaíocht ó Fhoras na Gaeilge, fáilte a chur roimh an Dr. Thomas H. Bak, caint phoiblí a thabhairt ar ‘The Significant Health Benefits of Learning an Additional Language’. Tá clú idirnáisiúnta ar an Dr. Bak maidir leis an taighde atá ar bun aige in Ollscoil Dhún Éideann sa néareolaíocht chognaíoch. 

Deis iontach a bheidh san ócáid seo idirphlé a dhéanamh leis An Dr. Bak faoina a chuid taighde a chuireann go mór lenár dtuiscint ar na buntáistí a bhaineann le teangacha eile a fhoghlaim, beag beann ar aois.

Dáta: Dé Máirt 16 Aibreán 2019

Am: 7.30 p.m.

Ionad: Foras na Gaeilge, 63-66 Amiens Street, Baile Átha Cliath 1

Saorchead isteach (líon teoranta) - RSVP reamonn@gael-linn.ie le d’áit a chur in áirithe.     

Stádas: Choose Status

Cuir d'ainm ar ár liosta poist

Cuir d'ainm ar ár liosta poist leis an nuacht is déanaí maidir le Foras na Gaeilge a fháil.